Wivina Demeester | einde leasing 2012, 2024 of 2037 | Liefkenshoek is het inkomen van de BAM | de ene tolverbinding moet de andere bekostigen

GESCHIEDENIS

WIKIPEDIA: De Liefkenshoektunnel is betaald met particuliere gelden omdat de toenmalige federale overheid geen geld kon vrijmaken voor de bouw.
De tunnel dankt zijn naam aan het nabijgelegen fort Liefkenshoek. Hij werd vanaf 1987 gebouwd door de NV Tunnel Liefkenshoek een consortium gevormd door de aannemers De Meyer, Betonac en Van Laere en werd op 10 juli 1991 geopend. De NV kreeg hiervoor op 3 oktober 1985 een overeenkomst met een opstalrecht en een exploitatieconcessie voor de tunnel tot 9 juli 2009.

FLOP

Op 16 mei 1995 ging de Vlaamse Regering een dading aan en werden alle aandelen van de verlieslijdende NV Tunnel Liefkenshoek via de GIMV (Gewestelijke Investeringsmaatschappij Vlaanderen) volledig overgenomen door het Vlaams Gewest voor een bedrag van 320 miljoen BF. Tevens legde de Vlaamse regering zich neer bij het gerechtelijk vonnis om het verlies van 2,2 miljard BF ingevolge de concessie-overeenkomst te vergoeden. Het rekenhof oordeelde dat er geen evenwichtige risicospreiding was voorzien in deze concessie. Zo leed de overheid bij dit project een miljardenverlies.

De privé-ondernemers maakten een beperkte winst, weliswaar kleiner dan oorspronkelijk geraamd. Naar aanleiding daarvan nam het Vlaams Parlement op 10 juli 1996 een resolutie aan die een evenwichtige spreiding van de risico's en de winsten vereist bij alternatieve financieringen van overheidsopdrachten. Door maximaal gebruik te maken van lage rentevoeten kon de Vlaamse Regering in 1997 de schuld beperken tot 0,21 M euro. Toenmalig Minister President Luc Van den Brande verwachtte toen dat door deze verlaagde schuldpositie en de stijgende omzetcijfers dat de tunnel reeds vanaf 1998 zelfbedruipend zou zijn.

LHT IN LEASING BIJ AMERIKANEN TOT 2012, 2024 OF 2037

Aanvullend besliste de Vlaamse Regering op voorstel van de Vlaamse minister van Financiën, Begroting en Gezondheidsbeleid, Wivina Demeester om een lease-in-lease-out-transactie (LILO) af te sluiten met twee Amerikaanse banken (de Nationsbank en de Wachovia Bank of North Carolina) met als actief de tunnel zelf. Tijdens de bespreking in van dit voorstel in maart 1997 bevestigde de minister dat deze financiële transactie geen alternatieve financiering was. Ze lichtte toe dat het Vlaams Parlement zich de vraag diende te stellen of ze het aanvaardbaar acht met behulp van deze financiële constructie 850 miljoen frank te verdienen die men in een of ander beleidsdomein kan inzetten. 700 miljoen daarvan kwam op de Vlaamse begroting terecht en werd gebruikt voor de bouw van het Administratief Centrum in Hasselt.

De transactie hield in dat de NV Tunnel Liefkenshoek zijn recht tol te innen tot 2012 verhuurt aan de banken en het vervolgens opnieuw huurt. Door gebruik te maken van verschillen tussen de Amerikaanse en de Belgische belastingwetgeving kon een fiscale winst geboekt worden. De opbrengst werd verdeeld tussen de twee Amerikaanse banken en de Vlaamse overheid. De twee Amerikaanse banken krijgen de Liefkenshoektunnel in 'subconcessie' die conform de Amerikaanse wetgeving loopt tot 2029. Op vraag van de banken verlengde de Vlaamse regering de concessie, die oorspronkelijk tot 2009 zou lopen, tot 2037. De beide banken geven de tunnel tot het jaar 2024 in 'sub-subconcessie' aan de NV Tunnel Liefkenshoek.

OPZEG LEASING IN 2012 MOET DIT JAAR BESLIST WORDEN

Bij aanvang werd beslist dat de NV Tunnel Liefkenshoek deze transactie al in 2012 kan terugdraaien en de overblijvende rechten van de Amerikaanse investeerders terug kan kopen.[5] 18 maanden voor het verstrijken van die termijn moet hierover een beslissing worden genomen. De overeenkomst voorziet dat de daarvoor noodzakelijke afkoopsom van 9,56 miljoen BF belegd zal worden o.a door de aanschaf van Amerikaanse waardepapieren.

Tot 2012 kan de tolheffing in de tunnel niet worden afgeschaft. Indien de NV Tunnel Liefkenshoek de optie in 2012 niet licht zal de fiscale structuur wijzigen en daalt volgens Petercam mogelijk ook het financieel voordeel van de transactie. Indien gebruikgemaakt wordt van het lichten van de optie in 2012 zal de LILO ook geen invloed hebben op de politieke vrijheidsgraden inzake het mobiliteitsvraagstuk. Het Vlaams Gewest verplichte de NV Tunnel Liefkenshoek immers tol te heffen omwille van de schuldaflossing van de lening met looptijd tot 2012 aan het Belgisch bankenconstortium.

LIEFKENSHOEK IS HET INKOMEN VAN DE BAM

Sinds 29 juli 2004 is de NV Tunnel Liefkenshoek eigendom van de Beheersmaatschappij Antwerpen Mobiel (BAM). Door deze overdracht wordt het mogelijk de inkomsten van de NV Tunnel Liefkenshoek te gebruiken voor de aflossing van de schuldfinanciering van de Oosterweelverbinding en de overige projecten van het Masterplan Antwerpen. Anno 2010 bedraagt het tolgeld: Voor voertuigen lager dan 2,75 m: 5,50 euro met kredietkaart: 4,50 euro Voor voertuigen hoger dan 2,75 m: 18 euro met kredietkaart: 16 euro Met een Teletolkaart voor regelmatige gebruikers wordt dit respectievelijk 3,23 euro en 12,88 euro.

Omzet ca.40 miljoen €, winst ca. 25miljoen €. Op de éne "mobiliteitsoplossing" wordt tol geheven om de volgende mobiliteitsoplossing te financieren. Daarop wordt dan ook weer tol geheven. Wat moet de chauffeurs overtuigen om niet langs de Kennedytunnel te rijden? (red.)

BENUTTING

Sinds de ingebruikname van de tunnel wordt geregeld gewezen op het ondermaats gebruik van de infrastructuur. In 1999 wees het afdelingshoofd van de administratie Wegen Antwerpen van de Vlaamse Gemeenschap de noordelijke ligging ervan ten opzichte van de stad, de gebrekkige ontsluiting en de tolinning hiervoor als oorzaken aan.[7]. De Vlaamse Regering besliste op 28 maart 2009 na grondige studie van het onafhankelijk onderzoek van Arup/SUM voor de Oosterweelverbinding om de de aanbevelingen van die studie met betrekking tot het beter bereikbaar maken van de Liefkenshoektunnel vanuit de richting Frankrijk (E17) en het Waasland te volgen. Hiervoor voorzag de beslissing drie actiepunten. De administratie Wegen en Verkeer zou versneld werk maken van het uitwerken van een concreet voorstel om een alternatieve verbinding in het Waasland aan te leggen aansluitend bij de oostelijke tangent in St. Niklaas zoals voorgesteld door de Wase burgemeesters. Tevens zou getracht worden om het havenverkeer reeds in Destelbergen via de R4 naar Zelzate (N49) te leiden om zo de E17 op het vak St. Niklaas – Kennedytunnel te ontlasten. Tot slot werd toen ook beslist om een plan uit te werken om de filevorming in de Tijsmanstunnel wegens het afslaand verkeer weg te werken.